Na današnji dan prije pet godina preminuo je legendarni srbijanski kantautor Đorđe Balašević. Imao je 67 godina, a danas se mnogi prisjećaju njegovog lika i djela.
Balašević je tokom više od četiri decenije karijere ispisivao stihove koji su dirnuli regiju, a od ranih dana s bendom Rani mraz do rasprodatih dvorana širom regiona, ostao je dosljedan sebi.
Njegovi stihovi o ljubavi, prolaznosti i ljudskim sudbinama prevazilazili su granice država i jezika. U vremenu podjela, ostao je glas razuma i empatije.
Bio je jedan od najznačajnijih kantautora i pjesnika na prostoru bivše Jugoslavije. Rođen u Novom Sadu, tokom više od četiri decenije karijere izgradio je prepoznatljiv autorski rukopis u kojem su se preplitali šansonjerska poetika, vojvođanski humor, društvena kritika i snažna emocija.
Severina je bila jedna od brojnih poznatih koji su se prisjetili lika i djela Đorđa Balaševića (Foto: Instagram)
Tog februara 2021. godine od Balaševića se opraštala cijela regija, gradovi širom Balkana na sebi svojstven način odali su počast liku i djelu legendarnog Panonskog mornara. Među njima je bilo i Sarajevo gdje su s pjesmom i suzama ispratili čovjeka koji je kroz godine s ovim gradom formirao posebnu vezu.
Nakon početka agresije na Bosnu i Hercegovinu, Đorđe Balašević je bio jedan od umjetnika koji je dao svoj doprinos u stvaranju pjesama koje su obilježile ratno Sarajevo. Najpoznatija pjesma iz tog perioda, a u čijem stvaranju je učestvovao i Balašević jeste i “Sarajevo će biti, sve drugo će proći”. Također, kompozicija kojom je opjevao ljubav, sevdah, Bosnu i pozvao na mir nazvana je “Sevdalinka”.
Oproštaj građana Sarajeva od Đorđa Balaševića 2021. godine (Foto: Klix.ba)
Veza sa Sarajevom “ozvaničena” je i kroz knjigu “Tri posleratna druga”, gdje je Balašević izabranim riječima govorio o glavnom gradu Bosne i Hercegovine.
“Sarajevo je varoš belosvjetska. Ono što valja-valja. Ima budala, kao i svugdje, ne kažem, ali njih sam sretao samo u literaturi. Oni drugi, koje sam sretao na koncertima, ‘moji’ Bosanci, bili su prava ekipa. Tri su Boga pomirili. Mnogo su radili na tome da mi se neki od najvećih ‘Dana Lavova’ dogode baš u Sarajevu”, govorio je.
Prvi poslijeratni koncert Đorđe Balašević u Sarajevu je održao 7. februara 1998. godine u prepunoj dvorani Skenderija. Tih dana bio je meta prljave medijske kampanje u Srbiji kojoj je bio izložen zbog koncerta u Sarajevu.
Balašević se te februarske večeri Sarajlijama obratio sljedećim riječima: “Osvanuli su u štampi u kraju iz kog dolazim veliki natpisi ‘Na Balaševića se sprema atentat u Sarajevu’. Da li se bojim da dođem u Sarajevo? Da se nečeg bojim, pa ja bih se sakrio u Sarajevu. Rekao sam: Okej, ja idem na put i to tako mora biti, to je tako zapisano… ‘Ne bojiš se za svoj život? Ne bojiš se atentata?’ Ja kažem: Ako je to cijena, da dva dana budem na nišanu nekog ludaka… Oni su mogli pet godina da budu na nišanu. Eto i meni načina da bar dva dana u životu budem Sarajlija, bar po tome”.
Njegov odlazak oplakivala je cijela regija (Foto: Klix.ba)
Njegove pjesme, prožete pričama o malim ljudima, ljubavima i prolaznosti, postale su dio kolektivnog pamćenja generacija, dok su koncerti širom bivše Jugoslavije i Evrope važili za jedinstvene večeri muzike, humora i neposrednog dijaloga s publikom.
Do kraja života ostao je dosljedan svom umjetničkom izrazu, ali i stavovima vezano za društvene prilike i politiku, dok njegova djela i danas imaju snažan utjecaj na regionalnu kulturu.
