Kultura

Kultura (176)

U organizaciji SPKD Prosvjeta i SPKD Gusle Gradski odbor Mostar večeras u 19 sati u atriju Vladikinog dvora bit će upriličeno svečano otvaranje “97. Šantićevih večeri poezije”

1582 - Poslednji dan Julijanskog kalendara u papskoj državi, Španiji i Portugalu, narednog dana stupio na snagu Gregorijanski kalendar sa datumom 15. oktobar.

„Vizionarski feminizam je mudra i ljubeća politika. Ukorijenjena je u voljenju muškog i ženskog bića, odbijajući privilegirati jedno nad drugim. Duša feminističke politike predanost je zaustavljanju patrijarhalne nadmoći nad ženama i muškarcima, djevojkama i dječacima. Ljubav ne može postojati u odnosu koji se temelji na dominaciji i prisili. (...) Prava feministička politika uvijek nas dovodi iz ropstva u slobodu, iz stanja bez ljubavi do ljubavi“.

Danas je 2. oktobar 2016. Na današnji dan:

1187 - Arapski vojskovođa i egipatski sultan Saladin preoteo je Jerusalim od hrišćana, što je 1189. izazvalo Treći krstaški rat.

1452 - Rođen je engleski kralj Ričard III, koji je vladao od 1483. do 1485, kad je poginuo u bici kod Bosvorta, u borbi s trupama Henrija VII, osnivača dinastije Tjudor. Ričardovom pogibijom okončan je "Rat dveju ruža" - nazvan tako jer je dinastija Lankaster, s kojom je Henri VII bio u srodstvu, imala u grbu crvenu, a dinastija Jork belu ružu.

1608 - Holandski optičar Hans Liperšej prikazao je u Hagu prvi upotrebljiv teleskop.

1836 - Engleski prirodnjak Čarls Darvin doplovio je na brodu "Bigl" u Englesku, posle petogodišnjih istraživanja živog sveta u Južnoj Americi i na ostrvima u južnom Pacifiku, koja su odlučujuće doprinela razvoju njegove teorije o evoluciji, odnosno o poreklu vrsta.

1847 - Rođen je nemački državnik i feldmaršal Paul fon Hindenburg, u Prvom svetskom ratu načelnik štaba nemačke Vrhovne komande, a od 1925. do smrti 1934. predsednik Nemačke. Istog dana kad je umro, vođa nacista kancelar Adolf Hitler preuzeo je apsolutnu vlast, što je bio definitivni kraj Vajmarske republike, uspostavljene posle nemačkog poraza u Prvom svetskom ratu.

1852 - Rođen je škotski hemičar Vilijam Remzi, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1904. koji je otkrio gasove helijum, argon, kripton, radon, neon i ksenon. Dokazao je da se helijum stvara prilikom radioaktivnog raspadanja radijuma.

1869 - Rođen je indijski nacionalni vođa Mohandas Karamčand Gandi, nazvan Mahatma (velika duša), predvodnik borbe za oslobođenje Indije od britanske kolonijalne vlasti, otac moderne Indije. Završio je prava u Engleskoj 1891. od 1893. do 1914. predvodio je u Južnoj Africi tamošnje Induse, a od 1919. pokret za nezavisnost Indije. Gandijeva taktika, koju je usvojio Indijski Nacionalni Kongres, partija koja je predvodila borbu za nezavisnost, većinom je podrazumevala pasivan otpor. Sam Gandi živeo je izrazito asketski, i njegovi štrajkovi glađu pokazali su se kao metod pred kojim je britanska uprava bila nemoćna. Stekao je ogroman ugled ne samo u Indiji. Pola godine posle sticanja nezavisnosti Indije, u Nju Delhiju ga je u januaru 1948. ubio jedan hindu fanatik iz sekte "Hindu Mahasabha".

1870 - Stanovništvo Papske države (zvanično "Patrimonium Sancti Petri") plebiscitom je odlučilo da se ujedini sa Italijom, a prestonica ujedinjene Italije je postao Rim (do tada središte papske države), umesto Firence. Papska država obnovljena je tek Lateranskim sporazumom između Pija XI i Musolinija 1929.

1935 - Italija je napala Etiopiju (Abisiniju). Drevno afričko carstvo pokoreno je korišćenjem najmodernijih nedozvoljenih sredstava poput bojnih otrova. Etiopija je tada spojena sa italijanskim kolonijama Somalijom i Eritrejom i obrazovana je Italijanska Istočna Afrika. Etiopski car (negus) Haile Selasije oslobodio je, uz pomoć Britanaca svoju zemlju već 1941.

1944 - Nemci su ugušili ustanak u Varšavi koji je u Drugom svetskom ratu podigla Otadžbinska armija lojalna emigrantskoj vladi u Londonu, a pridružili su mu se i varšavski odredi prosovjetske Narodne armije. Kad je ustanak započeo 1. avgusta 1944. Crvena armija i Prva poljska armija, formirana u Sovjetskom Savezu, ulazile su u varšavsko predgrađe Pragu, ali nisu prešle reku Vislu. Više od 200.000 civila i 25.000 ustanika poginulo je tokom borbi, a odmazda nad preživelima bila je posebno brutalna.

1973 - Umro je finski trkač Pavo Nurmi, koji je na dugim stazama osvojio devet zlatnih medalja na Olimpijskim igrama 1920, 1924. i 1928. Svetske rekorde je obarao 29 puta.

2006 - Uspešno se spustila na zemlju prva kosmička turistkinja Amerikanka iranskog porekla Anuša Ansari. Uprkos manjih problema prvih dana leta, ona je uspešno i u potpunosti izvela sve naučne eksperimente tokom boravka na Međunarodnoj kosmičkoj stanici. Rođena u Teheranu 1967. emigrirala je u SAD 1984. Turizam u svemiru koštao ju je 20 miliona dolara.

Preuzeto sa: www.facebook.com/Zanimljive.informacije/ novikonjic.ba

Kultura je zanimljiva riječ. Na prvi pogled taj se pojam ne čini previše uzbudljivim te djeluje toliko širokim da mu se značenje doima razvodnjenim. Iz toga bi se čak moglo preuranjeno zaključiti da se ne radi o posebno važnom konceptu. Međutim, ako ga se dublje istraži, daje vrijedne uvide, vodi spoznaji da se radi o nečemu apsolutno ključnom za čovječanstvo i da ga zanemarujemo na vlastitu štetu.

Salvador Dali bio je u potpunosti svoja umetnost. Živeo je u stilu svog stvaranja, uvek na ivici, uvek u strahu od prestajanja. Kohezija njegove bolesti, talenta, intelekta, i ambicija dovela ga je u sam umetnički vrh. Priče koje su ostale za Dalijem tvore sliku njegovog života u izmaglici slave i moći, onirične opijenosti i umetnosti tako bizarne i stravične, egocentrične i depresivne, mazohističke i genijalne.

Danas se navršava 32 godine od smrti jednog od najslavnijih Konjičana slikara i pedagoga W. Lama.

Generalna skupština Ujedinjenih nacija (UN) rezolucijom iz 2001. godine, kojom se 21. septembar proglašava Međunarodnim danom mira,

Stranica 12 od 13