U susret slavi Hrama Sv. Vasilija Velikog u Konjicu

Slava SPC (hrama) je 14.1., Svetu Liturgiju služiće Vladika Dimitrije, i tim povodom donosimo više podataka o ovoj crkvi.

Kamen temeljac je 29.8.1885. osveštao tadašnji paroh crkve Dimitrije Jovanović, a osveštenje crkve 7.11.1886. obavio je mitropolit zahumsko-hercegovački g. Ignjatije Perović. Gradnja je završena 26.10.1886.godine, ikonostats je ugrađen 1925. god., izradili su ga konjički drvorezbari Sulejman Hadžizukić i Salko Alagić, a oslikao ga je slikar Sreto Domić 1929.

Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BiH, 27.11.2007.godine proglasila je Crkvu sv. Vasilija Velikog, sa pokretnim dobrima - ikonama, nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine. Njegovo preosveštenstvo vladika zahumsko-hercegovački i primorski Grigorije 11.8.2018. osveštao je obnovljeni Saborni hram Svetog Vasilija Velikog u Konjicu, koji je bio devastiran u proteklom ratu.

Protojerej Dimitrije Jovanovića (1830-1916.), završio je Pravoslavni bogoslovski fakultet u Beogradu, iz Konjica je 3.10.1897. premješten u parohiju Zagora (Kalinovik), sahranjen je na pravoslavnom groblju u Konjicu, gdje mu je sarajevska SPKD “Prosvjeta” podigla spomenik. Bio je prvi učitelj Srpsko-pravoslavne osnovne škole 1878-26.5.1882.(informaciju da je g. Jovanović rođen u Čelebićima još provjeravamo).

Prva organizaciona jedinica pravoslavne crkve bila je parohija Konjic, sa sjedištem u Čelebićima, gdje je crkva sagrađena 1863.godine.

(Zanimljivo je da je sadašnja zgrada crkve na lokalitetu Poda, napravljena od materijala stare crkve, koja je  porušena 1954. godine zbog formiranja Jablaničkog jezera. Tada su iz groblja prenesene i kosti pokopanih. Među njima su preneseni i zemni ostaci Marka Manigode, velikog dobrotvora i graditelja bivše, prve crkve Svete Bogorodice u Čelebićima. Iznad groba, uz sami zid sadašnje crkve, na granitnoj ploči piše :« Ovdje počivaju zemni ostaci Marka Manigode r. 1820 + 1876.»)

U vrijeme uspostavljanja austrougarske vlasti u Bosni i Hercegovini 1878., srpsko-pravoslavna crkva je u konjičkom kraju imala dvije parohije:

-          Konjic (u Hercegovačko-zahumskoj eparhiji), koja je obuhvatala sva naselja bivšeg konjičkog sreza na lijevoj obali Neretve, kao i dio grada Konjica, izgrađen na lijevoj obali Neretve i

-          Pazarić (u Dabro-bosanskoj eparhiji), koja je obuhvatala sva naselja bivšeg konjičkog sreza na desnoj obali Neretve, kao i dio grada Konjica na desnoj obali Neretve.

Ove dvije parohije spojene su u jednu - Konjic, 4.11.1897. u okviru protoprezirvata Mostar.

Konjički Srbi osnovali su Dobrovoljno pozorišno društvo, koje je prvi nastup imalo na Svetosavskoj besjedi 27.1.1889., što je i prvo izvođenje pozorišne predstave u Konjicu.

Preko puta crkve 1904.izgrađen je Dom sv.Save, osveštenje je obavljeno 1.12.1905., uz liturgiju i veliku zabavu, sa učešćem Srpskog pjevačkog društva „Gusle“ iz Mostara, koje je predvodio pjesnik Aleksa Šantć. 

Svetosavski dom je stvorio uslove za stvaranje prvog pododbora „Prosvjete“,  20.4.1908.

(Dom su kao fiskulturnu salu jedno vrijeme koristile konjičke srednje škole, a porušen je zbog izgradnje zgrada na Vardi).

Srpska čitaonica sa 280 knjiga otvorena je 25.3.1908., a predsjednik je bio ugledni trgovac Risto Terzić.

Čitaonica je imala tamburaški zbor koji je prvi nastup zabilježio na zabavi  o Mitrovdanu, 26.9.1909.god. Četa Srpskog sokola osniva se 9.10.1911., a 26.9.1910.osnovana je Srpska seljačka zadruga na Borcima.

U Srpskoj pravoslavnoj školi u Konjicu od 1913. do1916. radila je učiteljica Bosiljka Rakičeva koja se udala za Todora Švrakića (1882-1931.), poznatog bh slikara impresionistu. Umrla je u Beogradu 1975.godine.

Sretnu slavu, 135 godina postojanja crkve i puno uspjeha u radu novom parohu Dejanu Grčiću želi portal novikonjic.ba.

Opis nije dostupan.

Mirsad Čukle / Novikonjic.ba

ocijeni
(1 glas)