Dani kad je Sarajevo bilo kao divlji zapad: Kako je Torlakovićevo ubistvo postalo okidač za “Sarajevsku sablju”
Ni 22 godine poslije ubistva Taiba Torlakovića nije otkriveno ko je nalogodavac i izvršilac. Kontroverzni biznismen iz Sarajeva ubijen je aktiviranjem eksplozivne naprave na Stupskoj petlji, a on je bio prva poslijeratna žrtva mafijaških obračuna poslije čega se policija digla i započela veliku akciju.
Kao što je dobro poznato, Torlaković je u noći sa 17. na 18. januar 2004. godine bio u kafiću Royal u Vogošći gdje su na veselju povodom rođenja unuka Faruka Halilovića Paše pjevali Sinan Sakić, Halid Bešlić i Haris Džinović. Osim Torlakovića, događaju su prisustvovala brojna poznata lica iz Sarajeva.
Nekadašnja alfa i omega Fudbalskog kluba Vrbanjuša i njihov kapiten ovaj objekat je napustio u 5 ujutru, a 10-ak minuta kasnije, kad je došao do Stupa, aktivirana je eksplozivna naprava koja se nalazila ispod njegovog sjedišta.
To ubistvo diglo je na noge policiju u Sarajevu i Federaciji BiH koje su pokrenule najveću poslijeratnu akciju protiv mafije i mafijaških obračuna.
U to vrijeme Sarajevo je terorizirano brojnim pucnjavama, eksplozivnim napravama, zoljama i brojnim drugim oružjem koje se koristi za likvidacije, a policija je strahovala da će se stanje dodatno pogoršati nakon ubistva Torlakovića. Zbog toga je pokrenuta akcija “Sarajevska sablja”.
Ovdje trebamo dodati da je ubistvo Torlakovića bilo jedan od povoda da se formira Državna agencija za istrage i zaštitu SIPA, odnosno da se ubrza njeno formiranje. U to vrijeme su policijski komesari širom Federacije kao jedan od glavnih problema što ne mogu povezati brojne eksplozije i pokušaje likvidacija u BiH pripisali lošoj komunikaciji između sigurnosnih službi dva entiteta i nepostojanju policijske agencije na državnom nivou. Tada je vapaj zbog ovog problema iznio i policijski komesar MUP-a KS Himzo Selimović koji je apelovao na nadležne da daju svoj doprinos kako bi se policijska agencija na nivou BiH što prije osnovala. Upravo se zbog nepostojanja agencije na državnom nivou i zbog nedostatka podrške države pravila glavna razlika između Sarajevske i Beogradske sablje.
U ljeto 2004. godine Agencija za informacije i zaštitu, koja je osnovana 2002. godine, transformisana je u Državnu agenciju za istrage i zaštitu. Dobila je policijska ovlaštenja i postala prva policijska agencija koja svoju mjerodavnost ostvaruje na cijelom teritoriju Bosne i Hercegovine.
Da se vratimo danima nakon ubistva Taiba. Policija je imala saznanja da se širom BiH, a posebno u Sarajevu, dešavaju mafijaški obračuni i da je upravo zbog toga i ubijen Torlaković. Ipak, opsežne akcije i saslušavanje desetina lica nisu donijeli nikakav rezultat u kontekstu toga ko je bio nalogodavac ili ubica.
Dešavanja prije ubistva Torlakovića
Jedno od najvažnijih dešavanja koja su trebala poslužiti kao pomoć istražiteljima oko rješavanja slučaja Torlaković desilo se svega nekoliko dana ranije. Preciznije, krajem 2003. godine, kada je u hotelu Holiday Inn u Sarajevu došlo do pucnjave između Zijada Turkovića i porodice Keljmendi. Prema nekim izvorima, Torlaković je nakon toga pokušao pomiriti Keljmendije sa Turkovićem, a u međuvremenu je ubijen. Ako pogledamo medijske natpise iz tog vremena, s događajem sa Stupa povezivala su se i braća Aziz i Muhamed Gaši koji su u to vrijeme navodno imali sukob sa Ramizom Delalićem Ćelom koji se nalazio u bjekstvu u Istanbulu. Torlaković je, navodno, bio u dobrim odnosima s obje strane.
Zanimljivo, svega nekoliko dana poslije pucnjave u Holiday Innu, došlo je do eksplozije u naselju Trg heroja kada je teško povrijeđen Bakir Ibrahimović, a preminuo Antun Grladinović. Tada su mediji izvještavali da je ta bomba bila namijenjena za vlasnika “velikog sarajevskog preduzeća”.
Nevezano za ovaj događaj, građani Sarajeva su te 2003. godine bili terorisani non-stop. Dešavale su se brojne eksplozije koje su bile podmetnute ispod automobila, pored ugostiteljskih objekata, ali čak i pod autobuse.
Tako je u ljeto 2003. godine eksplodirala naprava postavljena pod autobus na Mojmilu. Tada nije bilo povrijeđenih.
Događaji poslije ubistva Torlakovića
Teror u Sarajevu nastavljen je i nakon ubistva Taiba Torlakovića. Brojna “velika imena” sarajevskog podzemlja tih dana nisu smjela ni ući u automobil iz straha zbog bombaškog napada. Bilo je nešto mirnije nekoliko sedmica nakon Taibovog ubistva jer je policija redovno saslušavala i privodila ljude koje je ispitivala, ali optuženih nije bilo.
U februaru se u Sarajevu desilo novo ubistvo, a stradao je državljanin Srbije i Crne Gore Zihad Hasanović iz Sjenice. Samo nekoliko dana prije toga zaplijenjena je veća količina heroina u Istanbulu koja je trebala stići u Sarajevo. Tada je sarajevska policija navela da je upravo ta činjenica što nije došla droga u glavni grad BiH “nekome zasmetala”.
Upravo to je bio, prema policiji, razloig i zbog kojeg je svega mjesec kasnije na Alipašinom Polju ubijen Faik Kalender, rođak Isljama Kalendera, ključnog svjedoka na suđenju zločinačkoj organizaciji Zijada Turkovića od 2010. do 2015. godine. Faik je ubijen ubrzo nakon što je ušao u svoj stan na Alipašinom Polju.
U ljeto 2004. godine u eksploziji u sarajevskom naselju Ciglane je potpuno uništen BMW Taibovog prijatelja Amira Pašića Faće, ali on nije stradao. Danima prije toga u medijskim istupima Faćo je najavljivao da mu se sprema likvidacija.
Nakon te eksplozije tadašnji direktor Uprave policije MUP-a Federacije BiH Zlatko Miletić kazao je kako se eksplozija na Trgu heroja u decembru 2003. godine i ubistvo Taiba Torlakovića dovode u posrednu vezu s “određenim licima” iz Hrvatske. Tada je također rekao da zbog eksplozije automobila Amira Pašića policija traga za Muhamedom Gašijem, ali i za nekoliko drugih lica.
Sedmični magazin Reporter tada je naveo da je od početka decembra 2003. do kraja februara 2004. godine u Sarajevu zabilježeno 30 podmetnutih eksplozivnih naprava ispod automobila, u kafiće i stanove.
Grad koji je tek izlazio iz ratne traume tada je živio u sjeni kriminalnih sukoba, dok su građani svakodnevno svjedočili atmosferi straha i nesigurnosti. Mafijaški obračuni pretvorili su urbani prostor u svojevrsni divlji zapad.
