Na današnji dan 1940. godine, rođen je Li Jun-fan, poznatiji kao Brus Li (Bruce Lee), hongkonški i američki glumac, reditelj, majstor borilačkih vještina, filozof i osnivač borilačke vještine, odnosno koncepta samoobrane džitkundo.
U filmovima je glumio od malih nogu te je tako zabilježeno da je svoju prvu ulogu ostvario kad mu je bilo manje od godinu u filmu “Golden Gate Girl”. Tokom svoje filmske karijere snimio je više od 30 filmova te je žanr borilačkih filmova (kung-fu film) učinio svjetski popularnim i utjecajnim.
Iako je službeni uzrok njegove smrti edem na mozgu, postoje i mnoge teorije zavjere koje sugeriraju kako njegova smrt nije bila prirodna.
Mada je od tragične i misteriozne smrti Brusa Lija, 20 jula 1973., prošlo više od 50 godina, njegovi filmovi se i danas prikazuju, a on je i dalje ikona popularne kulture, nadahnuće ne samo mnogobrojnim mladima, nego i filmašima, reperima, dizajnerima…
Na njegov grob u Sijetlu neko svaki dan stavlja svježe cvijeće, a životopis “The Bruce Lee Story” (Priča o Brusu Liju), koju je napisala njegova udovica Linda, doživjela je već 14 izdanja.
Flak Kvint Horacije. Wikipedia.org
Umro Horacije, najveći rimski lirski pjesnik
8. pr. n. e. – Umro Flak Kvint Horacije, najveći rimski lirski pjesnik. Njegov trezveni klasicizam, hladne ironične opservacije, artificijelnost i strogi moralni zahtjevi, usklađeni s estetskom savršenošću pjesme, imali su ogroman utjecaj na rimsko, ranohrišćansko i evropsko pjesništvo. Djela: “Epode”, “Satire” (dvije knjige), “Pjesme” ili “Ode” (četiri knjige), “Pisma” (dvije knjige u heksametrima).
1570. – Preminuo italijanski arhitekt i vajar Jakopo Sansovino (Jacopo), majstor proporcija i savršene harmoničnosti konstrukcije i dekora. Zgrade koje je projektovao ukrašavao je sopstvenim statuama. Izradio je i statue “Neptun” i “Mars” na stepeništu Duždeve palate i reljefe u mermeru u lođi crkve Svetog Marka.
1701. – Rođen švedski fizičar i astronom Anders Celzijus (Celsius), tvorac skale za mjerenje toplote koja je po njemu dobila ime – Celzijusova skala. Bio je profesor astronomije na Univerzitetu u Upsali i direktor prvog švedskog astronomskog opservatorija.
1826. – Engleski hemičar i apotekar Džon Voker (John Walker) izumio je prve šibice koje su se palile trenjem, nazvane Friction Lights. To su bila drvca čiji su vrhovi bili obloženi pastom kalijevog klorata i antimon sulfata, a palila su se trljanjem o brusni papir.
1852. – Umrla Ejda Bajron, grofica od Lavlejsa, (Lady Ada Byron, Countess of Lovelace), britanska matematičarka i prva programerka, kćerka engleskog pjesnika lorda Bajrona. U njenu čast jedan programski jezik nazvan je po njoj.
1895. – Preminuo francuski pisac Aleksandar Dima – Sin (Alexandre Dumas), koji je udario temelje pozorišne društvene drame. Napisao je 16 pozorišnih komada, uključujući dramatizaciju romana “Dama s kamelijama”. Ostala djela: drame “Nezakoniti sin”, “Deniza”, “Gospodin Alfons”, “Polusvijet”.
1895. – Švedski fabrikant i pronalazač dinamita Alfred Nobel u Parizu je napisao testament kojim je veliko bogatstvo zavještao za razvoj nauke i literature te borcima za mir. Predvidio je pet jednakih dijelova za nagrade – za fiziku, hemiju, medicinu, književnost i mir. Umro je 1896., a Nobelove nagrade su prvi put dodijeljene 1901. godine.
1942. – Džimi Hendriks (Jimi Hendrix), američki rok pjevač afričkog porijekla, gitarist i pjesnik, jedan od najpopularnijih muzičara u svijetu šezdesetih godina 20. vijeka, rođen je na današnji dan. Umro je 1970. od prekomjerne doze droge.
1953. – Umro američki pisac Judžin Gledston O'Nil (Eugene Gladstone O’Neill), tvorac moderne američke drame, prvi američki dobitnik Nobelove nagrade za književnost (1936.). Drame i trilogija “Elektri priliči crnina”, u kojoj je klasičnu grčku temu o Edipu primijenio na savremeni svijet, odnosno američko društvo u vrijeme građanskog rata, donijeli su mu svjetsku slavu. Ostala djela: drame “Iza horizonta”, “Ana Kristi”, “Sva Božija djeca imaju krila”, “Veliki bog Braun”, “Car Džons”, “Dugo putovanje u Evropu”, “Žudnja pod brijestovima”.
1951. – U Mostaru je rođen Dražen Dalipagić Praja, jedan od najboljih bosanskohercegovačkih i regionalnih košarkaša svih vremena. Svrstan je među 50 osoba koje su najviše doprinijele Euroligi i među FIBA-inih najvećih 50 igrača. Član je košarkaške Kuće slavnih od 10. septembra 2007. godine.
1955. – Preminuo francuski kompozitor švajcarskog porijekla Artur Honeger (Arthur Honegger), jedan od najistaknutijih polifoničara francuske muzike. Napisao je više od 200 djela, uključujući filmsku muziku. Djela: oratorijumi “Kralj David”, “Jovanka Orleanka na lomači”, simfonijska djela “Ljetna pastorala”, “Ragbi”, “Pasifik 231”, “Liturgijska simfonija”, kompozicija za klavir i orkestar “Končertino”, knjiga “Ja sam kompozitor”.
1964. – Rođen Roberto Mančini (Mancini), italijanski fudbalski reprezentativac i trener, koji je sredinom augusta 2023. podnio ostavku na mjesto selektora Italije i postao selektor reprezentacije Saudijske Arabije.
1992. – Umro Ivan Generalić, začetnik savremene hrvatske naivne umjetnosti, centralna osoba i mentor druge generacije tzv. Hlebinske škole. Samostalno je izlagao u Parizu, Njujorku i Briselu te učestvovao u brojnim grupnim izložbama, u Baden-Badenu, Bazelu, Bratislavi, Šangaju, Pekingu, Tokiju, Petrogradu, Madridu i dr.
2011. – Preminuo britanski filmski režiser Henri Ken Rasel (Henry Kenneth Russell) proslavljen po filmovima u kojima je muzika imala centralnu ulogu (“Tomi”, “Čajkovski”). Najpoznatiji je po Oskarom nagrađenom filmu “Zaljubljene žene”(1969).
